Cholwich’s blog

ตอนนี้พยายามเขียนเรื่องให้มีสาระมากขึ้น มากกว่าแค่แปะลิงก์ แล้วก็กล่าวถึงนิดๆ เพราะลองดูสถิติจาก Google Analytics แล้ว รู้สึกว่ามีคนหลงมาที่นี่เพราะคำสำคัญต่างๆ ที่ใส่ไว้ เห็นมีคนตามมาอ่านเรื่อง fpdf ที่บ่นๆ ไว้ ไม่ค่อยมีสาระเท่าไหร่ คนอ่านคงจะเซ็งว่าไอ้บ้านี่เขียนอะไรไม่มีประโยชน์เลย

awk เป็นเครื่องมือที่ช่วยจัดการไฟล์ข้อความ โดยมองว่าข้อมูลในไฟล์แบ่งเป็นเรคอร์ดและฟิลด์ สามารถระบุได้ว่าจะให้ใช้เครื่องหมายอะไรตัวแบ่งระหว่างฟิลด์หรือเรคอร์ด ลองดูตัวอย่างง่ายๆ กันก่อน ถ้าผมมีไฟล์ข้อมูลคะแนนนักเรียนอยู่ แบ่งเรคอร์ดตามบรรทัด และแบ่งฟิลด์ด้วยแท็บ

4822111111	10
4822222222	13
4833333333	14
4844444444	9

ถ้าจะแปลงข้อมูลในไฟล์นี้เป็นตารางในแบบ html ก็ทำได้โดยอ่านไฟล์มาทีละบรรทัด แล้วเพิ่มแท็ก tr และ td ลงไป

BEGIN {
  FS="\t"
  print "<table>"
}
 
{
  print "<tr><td>"$1"</td><td>"$2"</td></tr>"
}
 
END {
  print "</table>"
}

เมื่อเขียนเสร็จ ก็ลองเอามาใช้งานได้โดย

$ awk -f [awk-file] < [data-file]

จะได้ผลเป็นตารางในตามข้างล่าง

<table border="0">
<tr>
<td>4822111111</td>
<td>10</td>
</tr>
<tr>
<td>4822222222</td>
<td>13</td>
</tr>
<tr>
<td>4833333333</td>
<td>14</td>
</tr>
<tr>
<td>4844444444</td>
<td>9</td>
</tr>
</table>

ในโปรแกรม awk ข้างต้น แบ่งออกเป็น 3 ส่วน แต่ละส่วนแบ่งด้วยวงเล็บปีกกา ส่วนแรกมีคำว่า BEGIN กำหนดอยู่หมายความว่าให้ทำครั้งเดียวตอนเริ่มต้นอ่านไฟล์ ในที่นี้กำหนดให้ใช้แท็บเป็นตัวแบ่งฟิลด์ แล้วก็พิมพ์ “<table>” ออกมา

ส่วนที่สองไม่ได้กำหนดอะไรไว้ก่อนเครื่องหมายวงเล็บปีกกาเปิด ก็จะทำงานทุกครั้งเมื่อขึ้นเรคอร์ดใหม่ จึงเป็นการพิมพ์ข้อมูลทีละแถวในตาราง โดย $1 ใช้แทนข้อมูลในฟิลด์ที่ 1 และ $2 จะแทนฟิลด์ที่ 2 ไปเรื่อยๆ

ส่วนที่สามเริ่มต้นด้วย END จะทำงานเพียงครั้งเดียวเมื่ออ่านไฟล์ทั้งหมดเสร็จแล้ว ดังนั้นจึงแค่พิมพ์ “</table>” ออกมาในตอนท้าย

ด้วยลักษณะที่ awk ทำงานตามเรคอร์ดและฟิลด์ ทำให้การเขียนโปรแกรมเพื่อจัดการกับข้อมูลต่างๆ ทำได้สะดวกขึ้น ไม่จำเป็นต้องเขียนลูปเพื่อวนรอบ แค่เขียนเป็นกฎไว้เท่านั้นก็พอ นอกจากนี้ยังสามารถระบุให้ทำงานกับเรคอร์ดที่แตกต่างกันได้ด้วย โดยใช้ Regular Expression กำหนดรูปแบบของเรคอร์ดนั้น เช่น

/^4822/ { print "48" }

กฎข้างต้นจะทำให้พิมพ์คำว่า “48″ เมื่อเรคอร์ดขึ้นต้นด้วย “4822″ ตามที่กำหนดไว้ใน RE เท่านั้น

จริงๆ แล้วโปรแกรมข้างต้นผมเขียนขึ้นมาใช้งานจริง เวลาจะเอาคะแนนของนักเรียนไปประกาศบนเว็บ หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมไม่ใช้โปรแกรมพวกสเปรดชีท ทำไมต้องมาใช้ awk ให้เสียเวลา คำตอบก็คือ ผมไม่เคยสามารถทำให้โปรแกรมสเปรดชีทต่างๆ สร้างตารางในรูปแบบ html ที่สะอาดๆ ได้เลย ลองมาหลายโปรแกรมแล้ว ทุกๆ อันจะต้องแทรกโน้นนี่มาให้ตลอด แล้วผมก็เป็นพวกโรคจิต ถ้าเห็นโค้ดที่ไม่สะอาดรกรุงรัง ก็จะต้องพยายามหาทางทำให้สะอาด เนื่องจากอยากให้ตารางมันแสดงไปตามรูปแบบที่เรากำหนดไว้แล้ว สุดท้ายเลยตัดสินใจใช้ awk ดีกว่าสร้างโค้ดได้สะอาดสมใจ

แต่ว่าโปรแกรมข้างต้นก็ยังมีข้อจำกัดอยู่ที่กำหนดจำนวนฟิลด์ไว้ตายตัว ทำให้ไม่ยืดหยุ่นเท่าไหร่ ถ้ามีคะแนนหลายๆ ค่า แต่เนื่องจาก awk นั้นมี control structure อยู่หลายแบบ จึงสามารถเขียนให้ยืดหยุ่นขึ้นได้อีกเป็น

BEGIN {
  FS=" "
  ORS=""
  print "<table class=\"attendance\" border=\"0\">\n"
}
 
{
  print "<tr>"
  for(i=1; i&lt;=NF; i++)
    print "<td>"$i"</td>"
  print "</tr>\n"
}
 
END {
  print "</table>\n"
}

NF เป็นตัวแปรระบุจำนวนฟิลด์ ซึ่งทำให้เราสามารถใช้ลูปเพื่อพิมพ์ข้อมูลจากทุกๆ ฟิลด์ได้

Uncategorized awk, linux, text processing, unix