Cholwich’s blog

การใช้ LaTeX ทำสไลด์สำหรับใช้สอนหนังสือ จะมีความลำบากนิดหน่อยในการเตรียม handout สำหรับแจกนักศึกษา (จริงๆ แล้ว ไม่ค่อยอยากแจกเท่าไหร่ พอมีสไลด์ครบแล้ว ส่วนใหญ่ก็จะคุยกันเยอะ) ถ้าใช้ Beamer ก็จะมีแพคเกจ pgfpages มาให้ใช้สำหรับพิมพ์สไลด์หลายๆ หน้ารวมกันในหน้าเดียวอยู่แล้ว แต่ผมชอบใช้โปรแกรม pdfnup ที่มาพร้อมกับแพคเกจ pdfjam บน Ubuntu มากกว่า วิธีใช้ก็ง่ายๆ เช่น

$ pdfnup --nup 2x2 --frame true myslides.pdf

จะได้ผลลัพธ์เป็นไฟล์ PDF ชื่อ myslides-2×2.pdf วางสไลด์สี่หน้าต่อหนึ่งแผ่น แบบ 2 คูณ 2

ทีนี้ทุกเทอมก็ใช้อย่างนี้มาตลอด มาเทอมนี้อยากให้มีเลขหน้าเพิ่มเข้าไปด้วย จะได้เรียงลำดับหน้าต่างๆ ได้ไม่ยาก (ปกติร้านถ่ายเอกสารจะใช้มือเขียนเลขหน้าให้) วิธีที่ง่ายที่สุดก็คือไปหา Adobe Acrobat ตัวจริงมา จะมีฟังก์ชันให้ใส่เลขหน้าโดยอัตโนมัติ แต่เนื่องจากเราไม่อยากเสียตังค์ ก็เลยมานั่งดูโปรแกรม pdfnup ว่าจริงๆ เป็นสคริปต์ที่สร้างไฟล์สำหรับ pdfLaTeX ที่ใช้แพคเกจ pdfpages เพื่อเอาหน้าหลายๆ หน้ามาเรียงไว้ในหน้าเดียวกัน ซึ่งจะเรียงแบบหนึ่งหน้าต่อหนึ่งหน้าก็ได้ เลยลองเล่นดู ใช้แพคเกจ fancyhdr ของ LaTeX มาช่วยกำหนดตำแหน่งเลขหน้า สุดท้ายได้ไฟล์สำหรับใส่เลขหน้าอัตโนมัติมา

\documentclass{article}
 
\usepackage[final]{pdfpages}
\usepackage[paper=a4paper,landscape,tmargin=2cm,bmargin=2.3cm,lmargin=2.5cm,rmargin=1.5cm]{geometry}
\usepackage{fancyhdr}
 
\setcounter{page}{..PAGE..}
\pagestyle{fancy}
\lhead{My Course}
\cfoot{}
\rfoot{{\LARGE\thepage}}
\renewcommand {\headrulewidth}{0pt}
\renewcommand {\footrulewidth}{0pt}
 
\begin{document}
	\includepdfset{pages=-,pagecommand=\thispagestyle{fancy}}
	\includepdf[fitpaper=true,scale=1]{..FILE..}
\end{document}

และเพื่อให้เกิดความสะดวกในการทำงาน ก็เลยไปเขียนสคริปต์มาอีกอันหนึ่ง ใช้ sed แก้ไข ..PAGE.. และ ..FILE.. ใน LaTeX ให้เป็นเลขหน้าเริ่มต้น และชื่อไฟล์ PDF ที่ต้องการ

#!/bin/sh
 
filename=$1
pagenumber=$2
newname=${1%.pdf}-p.tex
sed -e "s/\.\.FILE\.\./"$filename"/g" -e "s/\.\.PAGE\.\./"$pagenumber"/g" < page.tex > $newname
 
pdflatex $newname
pdflatex $newname
rm $newname
rm ${newname%tex}log

สุดท้ายจะได้โปรแกรมง่ายๆ สำหรับเติมเลขหน้าได้ตามต้องการ ส่วนที่ผมยังงงๆ อยู่ก็คือ ไม่เข้าใจว่าทำไมฟอนท์ใน LaTeX มันมีขนาดเล็กกว่าปกติ เลยต้องกำหนดให้ใช้ \LARGE สำหรับเลขหน้า คิดว่าอาจจะมีปัญหาอะไรบางอย่างเกี่ยวกับขนาดกระดาษ หรืออะไรซักอย่าง เลยแก้แบบง่ายๆ ไปก่อน ขี้เกียจไปค้นดูละเอียดๆ ส่วนคนอื่นถ้าจะเอาไปใช้ ก็สามารถปรับแต่งตำแหน่งๆ หรือระยะขอบกระดาษได้โดยแก้ที่ geometry ครับ

latex, linux latex, pdf, pdflatex, pdfpages, sed