ก่อนที่นักศึกษาจะจบการศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต (เรียกซะเป็นทางการเลย) นั้น หลักสูตรโดยทั่วไปมักจะกำหนดให้นักศึกษาต้องสอบผ่านวิชา Senior Project (ซึ่งอาจจะเรียกชื่อแตกต่างกันไปในแต่ละสาขา) วิชานี้ไม่ใช่วิชาที่มีการบรรยายและสอบแบบวิชาทั่วไป หากแต่นักศึกษาจะต้องใช้ความรู้ที่เรียนมาเพื่อพัฒนาผลงานที่ทำงานได้จริง แต่เป็นการทำงานโดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาเป็นผู้ช่วย วิชานี้จึงเป็นเหมือนการเตรียมความพร้อมให้กับนักศึกษาก่อนที่จะจบไปเผชิญโลกแห่งความจริง ช่วงนี้ก็ใกล้เวลาที่นักศึกษากลุ่มใหม่จะต้องเลือกหัวข้อ และเลือกอาจารย์ที่ปรึกษา เลยขอเขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้หน่อย เผื่อจะมีประโยชน์อยู่บ้าง
ที่ภาควิชาฯ อาจารย์มักจะเสนอหัวข้อที่น่าสนใจให้นักศึกษาเลือก เพื่อให้นักศึกษาเห็นแนวทางว่าควรจะเลือกหัวข้อในลักษณะใด แต่นักศึกษาก็สามารถกำหนดหัวข้อที่ตัวเองสนใจ แล้วไปขอให้อาจารย์รับเป็นที่ปรึกษาก็ได้ ซึ่งส่วนใหญ่อาจารย์ก็จะพิจารณาความเกี่ยวข้องของหัวข้อนั้น กับความสนใจหรืองานวิจัยของอาจารย์ เพราะถ้าเป็นเรื่องที่ไม่ค่อยเกี่ยวข้อง ก็ค่อนข้างจะลำบากในการให้คำปรึกษาที่ดี แต่มีนักศึกษาบางส่วนที่เลือกหัวข้อที่อาจารย์กำหนด แล้วอาจจะเกิดความเข้าใจผิดว่าโครงงานที่ตัวเองจะทำนั้นเป็นของอาจารย์ เลยอาจจะไม่ได้ให้ความสนใจในเนื้อหาเท่าที่ควร ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว เมื่อตกลงที่จะทำหัวข้อนั้น โครงงานนั้นก็จะเป็นของนักศึกษาโดยตรง อาจารย์เป็นเพียงผู้ช่วยที่อาจจะแนะนำทางที่เหมาะสมให้ เมื่อรู้สึกว่านักศึกษาหลงทาง หรืออาจจะเดินไปในทางที่ไม่ราบรื่นนัก ดังนั้นเจ้าของโครงงานจึงควรทำความเข้าใจจุดประสงค์หรือเป้าหมายของโครงงานด้วยตัวเอง และทำงานนั้นเป็นเหมือนงานที่ตัวเองเป็นเจ้าของ
ด้วยเหตุที่อธิบายไปแล้ว นักศึกษาจึงควรเลือกหัวข้อที่ตัวเองถนัด เข้าใจ หรือชอบมากที่สุด เพราะผมเชื่อว่าถ้าเรามีความชอบที่จะทำสิ่งใดแล้ว เราก็จะสามารถทำสิ่งนั้นออกมาได้ดี ดีกว่าการถูกบังคับให้ทำในสิ่งที่ตัวเองไม่ชอบ ไม่สนใจ ดังนั้นหากเห็นว่าในบรรดาหัวข้อที่อาจารย์เสนอมา ไม่มีหัวข้อใดตรงใจ ก็ควรจะหาเวลาคิด หรือกำหนดหัวข้อที่ตัวเองสนใจขึ้นมาด้วยตนเอง ไม่ต้องกลัวว่าหัวข้อนั้นจะง่ายไป หรือยากไป เพราะเวลาไปปรึกษาอาจารย์ที่เกี่ยวข้อง ผมเชื่อว่าอาจารย์ก็จะช่วยปรับเปลี่ยนหัวข้อให้เหมาะสมได้ ฉะนั้นอย่าเลือกหัวข้อโครงงานเพราะคิดว่าอาจารย์ใจดี หรืออาจารย์จะช่วยทำ หรือบอกวิธีทำให้ทั้งหมด แต่ให้เลือกหัวข้อที่ตัวเองอยากทำ เพราะจะทำให้ทำได้ดี จะได้ผลงานที่มีคุณภาพ และจะมีผลต่อคะแนนในที่สุด
Tags: teaching
ขั้นตอนที่ยากและสำคัญที่สุดของการทำ project น่าจะเป็นการเลือกหัวข้อ
เพราะถ้าเลือกหัวข้อไม่ได้ก็ไม่รู้จะทำอะไร :>